وبلاگ نیوز

رسانه وبلاگ- آشنایی ایرانیان با اینترنت به سال ۱۳۷۳ بازمی گردد. اولین بار مرکز تحقیقات فیزیک نظری با هدف برقراری مراودات علمی با دانشگاه وین در اتریش از طریق شبکه بیت نت، ایران را به شبکه جهانی پیوند داد. سپس سازمان های دیگری همچون صدا و سیما، داده پردازی، ایز ایران، سازمان پژوهش های علمی و صنعتی و شرکت خدمات انفورماتیک، استفاده از اینترنت را درون سازمان های خود و نیز برای افرادی نظیر محققان و اساتید دانشگاه امکان پذیر ساختند.

به این ترتیب کارشناسان فن و مسوولین کشور نگران از آثار سوء این رسانه، به فکر جلوگیری از رواج آن دست از اطلاعات افتادند. طبیعتا ساده ترین راه، بستن و فیل تر کردن سایت هایی بود که حاوی مطالب غیراخلاقی و یا سیاسی بودند.

از آن جا که سرعت پیشرفت و ایجاد سایت های غیراخلاقی بسیار سریع بود، دست اندرکاران مملکت تقریبا فرصتی برای تدوین یک قانون جامع و کامل در زمینه فیل ترینگ و سپس اقدام در این زمینه، پیدا نکردند و فیلترینگ، بدون هیچ مصوبه ای که به اطلاع عموم رسیده باشد، در کشور اجرا شد.

فیل ترینگ چیست؟
مسدود کردن سایت‌های اینترنتی امری است که در ادبیات فنی همه دنیا پذیرفته شده است تا آنجا که طبقه‌بندی کردن دسترسی به محتوا نیز در حوزه فیلترینگ مطرح می‌شود.

منظور از مسدود کردن سایت ها، بلوکه کردن سایت ها، سانسور، قطع ارتباط، نظارت و محدود کردن دسترسی به سایت ها و اطلاعات موجود در آنها با استفاده از فن آوری هایی همچون فایروال ها (دیوارهای آتشین)، فیل ترها و جعبه های سیاه است.

فیل ترینگ در دانشنامه‌ی ویکیپدیا به این صورت بیان می‌ِشود:«فیل تر اینترنتی یا فیل ترینگ ،عبارت است از محدود کردن دسترسی کاربران اینترنت به وب‌گاه‌ها و خدمات اینترنتی که از دیدگاه متولیان فرهنگی و سیاسی هر کشور برای مصرف عموم مناسب نیست. اعمال فیل تر به وسیله ارائه دهندگان خدمات اینترنتی انجام می‌شود ولی تعیین سطح، مصادیق و سیاست‌های فیل ترینگ با حکومت‌هاست. کشورهای بلاروس، میانمار، چین، کوبا، مصر، ایران، کره شمالی، عربستان، سوریه، تونس، ترکمنستان، ازبکستان و ویتنام از بزرگ‌ترین فیل تر‌کنندگان اینترنت در جهان هستند.»

طرح مساله
دراینجا برای درک بهتراز فیل ترینگ می‌توانیم دو سوال طرح کنیم:

۱. چه کسی و بر اساس کدام آیین‌نامه فیل تر می‌کند؟
ابوطالب نماینده‌ مجلس هفتم در این زمینه می گوید: از نطر من روش‌های فیل ترینگ بسیار غیر علمی است. لااقل نسبت به افرادی که در این حوزه فعالیت دارند و کاربران حرفه‌ای اینترنت محسوب می‌شوند این روش‌ها بسیار عقب افتاده محسوب می‌شود. این فیل ترینگ به راحتی شکسته می‌شود و این دوستان با این روش‌ها به اهدافشان نمی‌رسند. به دلیل استفاده از روش های غیر‌علمی این دوستان بسیاری از سایت‌ها را به طور ناخواسته فیلتر می‌کنند. احتمالا معاون وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات دارای اطلاعات درستی در این باره نیست و یا گزارش‌های غلطی را به وی ارائه داده‌اند. اگر به روش فیل تر یک کلمه و یا یک ترکیب واژه و یا پسوند و پیشوند نشانه اینترنتی استتناد کنیم به راحتی بسیاری از سایت ها و خبر‌ها را فیلتر کرده‌ایم.

اتفاقا آن هایی که کاربر حرفه‌ای هستند با شکستن فیلتر‌ها می‌توانند به هر سایتی که می‌خواهند دسترسی بیایند و به زودی راه‌های فرار از این محدودیت‌ها را کشف می‌‌کنند. از سوی دیگر این دوستان از روش کوتاه کردن باند هم استفاده می‌کنند که این کار هم تنها به کاهش سرعت اینترنت منجر می‌شود.

۲. آیا فیل ترینگ باید باشد یا نباشد؟
ابوطالب نماینده‌ مجلس هفتم ادامه می دهد: فیل ترینگ یک امر پذیرفته شده در بسیاری از کشورهایی است که گاه دارای ادعاهای لیبرال دموکراسی هستند. در این کشورها نیز بسیاری از سایت‌ها به دلایل امنیتی و هر از گاه اخلاقی، فیل تر می‌شوند. وقتی که ما با موضع دوستان مخالفت می‌کنیم به معنی مخالفت با فیل تر کردن سایت‌های غیر اخلاقی و اساسا اصل فیل ترینگ نیست. مساله این است که چه کسانی و بر اساس چه دستورالعملی این کار را انجام می‌دهند.

فیل ترینگ در جهان
تا کنون قریب به ۵۰ کشور جهان در خصوص حق دسترسی به اطلاعات قوانین ویژه ای را وضع کرده اند و بیش از ۳۰ کشور نیز تصویب این قانون را در دستور کار خود قرار داده اند. وضع این قانون خود یکی از شاخصه های تغییرات ساختاری نظام ارتباطی کشورها به شمار می آید. به موجب این قانون، دولت ها بر خلاف گذشته که مالکان اطلاعات بودند، به تدریج به واسطه های اطلاعاتی بدل خواهند شد.

بررسی کشورهایی که از ضریب بالای نفوذ اینترنت و وضع قانون حق دسترسی برخوردارند، نشان میدهد که بین رشد اینترنت و آزادی حق دسترسی به اطلاعات، رابطه وجود دارد. تقریبا تمامی کشورهایی که از توسعه اینترنت برخوردارند، قانون حق دسترسی به اطلاعات را به تصویب رسانده اند. ایران از جمله کشورهایی است که این قانون را به تصویب نرسانده است.

بسیاری از کشورها برای ورود برنامه ها یا ترویج آنها از مرزهایشان، محدودیت هایی را ایجاد کرده اند. وسعت و شدت این محدودسازی در هر کشور، بازگوکننده سنت های خاص سیاسی، فرهنگی، مذهبی و قانونی آن کشور است. این سنت ها در سطح جهان بسیار متفاوت و متغیر است.

بعضی کشورها همچنین انتشار و یا انتقال موضوعاتی را که بر اساس جنسیت و نژاد به بدگویی می پردازند، تخلف تلقی میکنند. در برخی کشورهای دیگر انتشار موضوعاتی که دولت را مورد انتقاد قرار دهد یا اتحاد و همبستگی ملی یا نژادی را تهدید کند، جرم محسوب می شود.

با این وجود، ویژگی های محیط آن لاین از جمله حجم زیادی از برنامه ها و موضوعاتی که به طریق آن لاین قابل دسترسی هستند، منبع بین المللی بیشتر این برنامه ها و موضوعات و این واقعیت که روی اینترنت کنترل متمرکزی وجود ندارد و در واقع سیستمی غیرمتمرکز می باشد، باعث شده است جلوگیری از انتشار موارد خلاف قوانین یک کشور خاص از نظر ورودی و یا دسترسی از طریق مرزهای کشور، کاری بی نهایت دشوار باشد.

در آمریکا برای جلوگیری از ورود همه افراد به برخی سایت ها، از pass word استفاده می کنند؛ یا به عنوان مثال در صفحه اول سایت های پورنوگرافی به استناد قوانین داخلی آمریکا پیامی با این مضمون وجود دارد؛ این سایت متعلق به افراد بالای ۱۸ سال است. جوانان زیر ۱۸ ساله ای که به این سایت وارد می شوند، می دانند که در صورت آشکار شدن این قضیه، مجرم شناخته خواهند شد. با بررسی ساختار کشورهای گوناگون، چهار خط مشی اصلی توسط حکومت ها جهت فیلترینگ اعمال شده است؛ که از جمله می توان به ابزارهای تشویقی، تنبیهی، وکالتی و عدم برقراری ارتباط اشاره کرد.

سید محمد رضا میراسکندری، متخصص امنیت فضای تبادل اطلاعات به مقایسه ساختاری برخی از کشورهای دارای پالایه پرداخته است ودر این ارتباط می‌گوید: کره‌ جنوبی ازجمله کشورهایی است که فیل ترینگ را در برنامه‌های خود قرار داده و بیشتر سایت‌هایی که ملاک‌های مشخص شده به وسیله‌ کمیته اخلاقی ارتباطات و اطلاعات (ICEC) این کشور را دارا نباشند، مورد پالایش قرار می‌دهد؛ استرالیا نیز موارد منافی عفت مرتبط با کودکان و مسائل مربوط به نژادپرستی و تنفرنژادی را جزو موارد پالایه‌ خود قرار داده است.

امارات متحده‌ عربی نیز دسترسی کاربران به سایت‌های منافی عفت را محدود کرده و آمریکا نیز تاکید بسیاری به موارد منافی عفت مرتبط با کودکان دارد و از هرگونه اشاعه‌ آن ممانعت می‌کند؛ اما کشور چین معروف‌ترین کشور در زمینه‌ فیلترینگ است و مسائل مرتبط با براندازی حکومت مرکزی و مسائل منافی عفت و اطلاعات درخصوص فرقه‌های ممنوعه را به‌شدت مورد پالایش قرار می‌دهد.

فیل ترینگ در ایران
فیل ترینگ سایت ها در ایران تحت نظارت کمیته ای سه نفره و براساس مصوبه ای از سال ۱۳۸۱ آغاز شد و با هدف صیانت از فرهنگ ملی و رسانه ای نسبت به فیلتر شدن سایت های اینترنتی تصمیم گیری می کنند، و به گفته مسعود فاتح، معاون رسانه‌ای وزارت ارتباطات در سال ۱۳۸۵، وزارت ارتباطات فقط مجری دستورات این کمیته است. اعضای این کمیته شامل: نمایندگانی از صدا و سیما و وزارت ارشاد و اطلاعات هستند که این افراد سایت ها را بررسی می کنند و اگر در مورد فیلتر شدن سایتی تصمیم بگیرند به وزارت ارتباطات ابلاغ می کنند.

سایت‌ها درایران از دو طریق فیل تر می‌شوند: ۱. طبق مقررات با حکم قضایی،۲. و دیگری بر طبق مصوبه‌ (تعیین مصادیق فیل ترینگ) شورای عالی انقلاب فرهنگی .

اعلام موجودیت کمیته تعیین مصادیق فیل ترینگ ، نیازی است که امروز جامعه اطلاعاتی ایران برای شفاف سازی رسانه ای فعالیت های قانونی این نهاد، علاقمند است.

البته اعلام شماره فکس ‌٨٨۴٢٩٢۶٧ برای دریافت شکایات متضرران از فیل ترینگ های هوشمند کمیته تعیین مصادیق، نشان دهنده رویکرد مخاطب مداری فنی کمیته مزبور در برخورد با کاربران صاحب امتیاز تارنماهای وب است.

اگر چه قانون اساسی جمهوری اسلامی و حتی لایحه جدید آزادی اطلاعات، فرآیند انتقال اطلاعات و ارتباطات در کشور را آزاد دانسته است، لکن برخورد با متخلفان و نقض کنندگان حقوق شهروندی در سرزمین دیجیتال، اصلی است که همگان باید خود را پایبند به آن بدانند.

اما از هیچ نهادی قابل قبول نیست که بدون مسئولیت و ماموریت قانونی و تنها بر اساس وظیفه ای که آن را می توان امر به معروف و نهی از منکر اینترنتی، دانست، به رفتارهای غیر منطقی روی آورد. پس انتظار می رود مجریان اصلی صنعت نوپای فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران، با شناختی همه جانبه و دقیق و در عین حال مصلحت اندیشانه، رفتار سازمانی صیانت از مرزهای مجازی کشور را طراحی و پایه ریزی کنند.

فیل ترینگ سایت‌های اینترنتی امری است که در ادبیات فنی همه دنیا پذیرفته شده است تا آنجا که طبقه‌بندی کردن دسترسی به محتوا نیز در حوزه فیل ترینگ مطرح می‌شود. در حالی که در کشور ما مفهوم فیل ترینگ صرفا در جلوگیری از دسترسی به سایت‌های اینترنتی و وبلاگ خلاصه شده است و در اجرا به نحوی اجرا می‌شود که تقریبا هیچ‌کس نمی‌تواند از عملکرد آن دفاع کند.

می‌توانیم عمده این مشکلات را در دو بخش بیان کنیم
۱- نرم‌افزار فیل ترینگ، این نرم‌افزار که توسط نیروهای فنی و شرکت‌های پیمانکار تولید شده دارای خطاهای زیادی است که منجر به فیل تر شدن گسترده اینترنت شده است.
۲- مکانیسم تعیین مصداق فیل ترینگ قبلا توسط شورای ‌عالی انقلاب فرهنگی مشخص شده است و کمیته‌ای سه نفره با عضویت نمایندگانی از وزارتخانه‌های فرهنگ و ارشاد اسلامی و اطلاعات و صدا و سیما مسوولیت تعیین مصادیق فیل ترینگ را دارند. علی‌رغم تصمیم‌گیری اولیه در سطح علمی و تخصصی و فنی برای فیل ترینگ، در اجرا مکانیسم تعیین مصادیق گسترش یافته و حتی آی‌.اس.‌پی‌ها مسوول فیل ترینگ شده‌اند و در برابر فیل تر کردن سایت‌ها مواخذه نمی‌شوند. نکته جالب توجه آن است که آی‌.اس.‌پی‌ها نیز علاقه‌مند به اعمال فیل ترینگ سلیقه‌ای نیستند ولی ظاهرا راه دیگری ندارند.

در ۸ اردیبهشت ۸۵ شاهد خبری بودیم که در آن اعلام شد: پایگاه مرکزی فیلترینگ ایران با قابلیت شناسایی کاربران اینترنت و ذخیره‌ تمام مراجعات آن‌ها به سایت‌ها، طی روزهای آ‌ینده فعالیت خود را به‌طور آزمایشی آغاز خواهد کرد. طبق این اعلام، این مرکز به‌منظور یکسان‌سازی فیل ترینگ سایت‌های غیرمجاز در سراسر کشور و بومی‌سازی نرم‌افزار آن، که سالانه نزدیک به ۵۰۰ هزار دلار صرفه‌جویی ارزی برای کشور دارد، راه‌اندازی می‌شود.

طبق خبری که ایسنا آن را نقل کرده بود فیل ترینگ سایت‌های غیر مجاز و بو‌می‌سازی آن سالانه نزدیک به ۵۰۰ هزار دلار صرفه‌جویی ارزی برای کشور به همراه دارد، اگر در این کار اصول و ضابطه‌ها به صورت سلیقه‌ای اعمال شوند، آیا این صرفه‌جویی تبدیل به ضرر نمی‌شود؟ یک جواب قطعی وجود دارد و آن این است که در تمام کارهای سلیقه‌ای و بی‌ضابطه علاوه بر ضررهای کلان، مشکلات دیگر را نیز به همراه دارد.

و کسانی که از آب گل آلود ماهی می گیرند…
با توجه به فیل ترینگ سراسری که در ایران شروع شده است، خیلی از افراد شیاد و سواستفاده کننده مرصت را مقتنم شمردند و شروع به کاسبی کرده‌اند و به تعدادی از افراد ایمیل‌هایی را با محتوای ضدفیل ترینگ می‌فرستند و بعد از مدتی استفاده از این صد‌فیل ترینگ‌ها برای ادامه مصرف آنها باید پول پرداخت کنیم و از این راه افراد به درآمد‌های گزاف دست پیدا می‌کنند.

و کلام آخر
با توجه به تمام مواردی که در بالا خاطرنشان کردیم، از این‌ نکته نباید چشم‌پوشی کنیم که فیل ترینگ در ذات خود هیچ مشکلی ندارد و حتی کشور‌های بزرگ و پیشرفته از این وسیاه برای جلوگیری از مسایل غیر اخلاقی و تروریسم استفاده می‌کنند. ولی مسله در اینجاست که اعمال سلیقه‌ای در فیل ترینگ کشور باعث این موج اعتراضات است.

حال می‌توانیم به عنوان بیان پایانی و یک بحث هدفمند در زیز راهکار‌هایی را برای بهبود این وضعیت ارائه دهیم:
*ایجاد شورای طرح فیلترینگ در سطح ملی و جهانی.

*اجرای طرح قانون اساسی فیلترینگ برای سایت های داخلی و خارجی.

*واگذاری فیلترینگ به نهادها و مراکز اینترنتی با نظارت شورای فیلترینگ.

*ایجاد اخطاریه برای تصحیح اطلاعات و یا فعالیت ها طبق نظر شورای فیلترینگ.

*ایجاد سایت های ملی در زمینه های مختلف برای بی نیازی و یا کاهش نیاز به اطلاعات سایت های خارجی.

*اجرای قانون کپی رایت در سطح ملی و جهانی.

*اصلاحات کلی در مورد فیلترینگ.

*استفاده از نظرات کاربران در این امر خطیر

منابع:
وبگاه رسمی ویکیپدیا
ایسنا
مردمک
Persiannok.ir
وبلاگ‌نیوز
خبرگزاری سلام
روزنامه اعتماد ملی/ فاطمه ملکی
Itiran.ir

انتهای پیام/.

علیرضا اعتضادی دیلمی
وبلاگ نیوز

(هنوز نظری داده نشده است! شما نخستین باشید!)

 Loading ...